De Amerikaanse dertigjaarsrente tikte vandaag 5,35% aan. Dat is het hoogste niveau sinds juni 2007, toen de kredietcrisis nog moest beginnen. De beleidsrente staat ondertussen op 3,50 tot 3,75%. En dat is een gat van ruim anderhalf procent met de markt. En daarmee zegt de markt eigenlijk: we geloven niet wat de beleidsmakers ons vertellen.

Hoe zit het ook alweer?

Kort gezegd, bepaalt de Fed maar één rente. En dat is de allerkortste rente. De rest komt tot stand via de reguliere markt. Neem bijvoorbeeld de huidige situatie: de Fed heeft de daggeldrente, de prijs waartegen banken elkaar geld lenen voor een nacht, gezet op 3,5 tot 3,75%. Dat heeft directe invloed op de spaarrentes en kortlopend schatkistpapier.

Dan hebben we nog de 30 jaars rente. En die is opgebouwd uit twee stukken.

Ten eerste: wat denkt de markt dat de gemiddelde beleidsrente over de komende dertig jaar zal zijn. Ten tweede: de termijnpremie, de extra vergoeding die een belegger eist om zijn geld dertig jaar lang vast te zetten in plaats van steeds kort te herbeleggen. Die premie is de prijs van onzekerheid over inflatie, over uitgifte, over of je je stuk tussentijds zonder verlies kwijt kunt.

De markt luistert niet meer naar de Fed

De beleidsrente ligt al vijf vergaderingen stil, dus het eerste stuk beweegt nauwelijks. Toch loopt de dertigjaarsrente op naar 5,35%. Dan zit de beweging per definitie in het tweede stuk: de termijnpremie. Beleggers eisen meer betaald om lang papier aan te houden. De tienjaars termijnpremie staat volgens de New York Fed op zo’n 0,88%, terwijl die in 2020 nog negatief was, rond min 0,66%. Op dertig jaar ligt dat nog hoger.

Washington leent op recordschaal en beleggers eisen daar een steeds hogere vergoeding voor. Minister Bessent probeerde het te dempen met een uitgebreid opkoopprogramma voor langlopende schuld. De rente zakte even en stond binnen een dag weer hoger dan ervoor. En dit blijft niet in Washington hangen. De Amerikaanse hypotheekrente staat op 6,73%. Elk bedrijf dat zijn schuld moet doorrollen, betaalt de hoogste rekening in bijna twintig jaar.

Dat zet de huizenmarkt op slot en de kosten voor het onderhouden van leningen stijgen nu enorm.

De markt houdt rekening met een hogere rente

Wat er nu eigenlijk gebeurt, is dat de markt niet helemaal gelooft dat de Fed de inflatie naar beneden kan krijgen. Het doet denken aan Volcker in 1979, die toen ook begon met verkrappen. De lange rente steeg toen nog fors door richting de 15%. Toen de markt eindelijk begon te geloven dat de inflatie onder controle zou komen, kwam de lange rente omlaag.

Nu lijken we hetzelfde te zien: de markt houdt al rekening met hogere dagrentes van de Fed. Een verhoging van 25 basispunten op 16 september staat volgens CME FedWatch op ongeveer 60% ingeprijsd, tegen 44% begin augustus. De kans op minstens één verhoging vóór het jaareinde ligt boven de 85%.

Ook hier zal dat niet direct effect hebben op de langetermijnrente.

Bessent is momenteel druk bezig met het kopen van Amerikaanse obligaties. Sinds 9 september zijn de operaties verdubbeld van 2 naar 4 miljard dollar per keer, in de segmenten 10 tot 20 jaar en 20 tot 30 jaar. Maar voorlopig dus zonder effect; de rente staat hoger dan vóór zijn aankopen.

Voorlopig lijken de enige twee opties om de rente naar beneden te krijgen een recessie (historisch een goede manier om inflatie naar beneden te krijgen) en een kleiner tekort. De lange rente blijft hoog tot hervorming van de sociale zekerheid het tekortbeeld verandert. Alles daaronder is symptoombestrijding. Het probleem is dat geen enkele politicus een prikkel heeft om dat vóór de tussentijdse verkiezingen aan te raken.

Dan is er ook nog een laatste optie, maar dat is een beetje een ‘vies woord’; rentecurvebeheersing. Waarbij de Fed simpelweg een plafond op de lange rente legt en koopt wat nodig is. Technisch kan het, Japan doet het al jaren. Maar het is de formele erkenning dat de begroting het monetaire beleid bestuurt. De dollar en de inflatieverwachting presenteren dan de rekening. In dat scenario zijn goud, grondstoffen en reële activa het antwoord, en zeker geen obligaties.

–